Spread là gì?

Spread là gì? Hiểu đơn giản, spread là khoảng cách giữa giá mua và giá bán của một cặp tiền, và đó là chi phí bạn trả mỗi khi vào lệnh. Không phải hoa hồng riêng, không phải thuế, đây là phần chênh lệch giá mà sàn giữ lại như phí dịch vụ. Bài này giải thích spread từ số không, bằng cách tính tiền thật để bạn thấy nó ảnh hưởng đến tài khoản $50-100 của mình ra sao.

Spread là gì?

Khi bạn mở nền tảng MT4 hay MT5 và nhìn vào một cặp tiền, bạn thấy hai con số. Con số thứ nhất là Bid, giá sàn sẵn sàng mua lại từ bạn. Con số thứ hai là Ask, giá sàn bán cho bạn. Bid luôn thấp hơn Ask. Khoảng cách giữa Bid và Ask chính là spread.

Ví dụ cụ thể với EUR/USD. Giả sử Bid là 1.08500 và Ask là 1.08503. Khoảng cách giữa hai số là 0.00003, hay 0.3 pip. Khi bạn bấm “Mua” (Buy), bạn mua theo giá Ask 1.08503. Nếu ngay lúc đó bạn thoát lệnh, bạn bán theo giá Bid 1.08500 và lỗ đúng 0.3 pip. Giá phải chạy ít nhất 0.3 pip theo hướng bạn kỳ vọng mới hòa vốn được.

Đây không phải sàn gian lận. Đây là cách thị trường vận hành từ trước đến nay. Nhà cung cấp thanh khoản luôn mua thấp hơn mức họ bán, sàn chuyển khoảng cách đó về phía bạn như phí dịch vụ.

Cần phân biệt spread với swap. Spread bạn trả một lần duy nhất khi mở lệnh. Swap là phí qua đêm, tính mỗi ngày khi bạn giữ lệnh qua 00:00 giờ máy chủ. Bài này tập trung vào spread. Khi mới bắt đầu, hiểu spread là ưu tiên số một trước khi lo đến swap.

Spread được tính theo đơn vị pip. Với các cặp tiền lớn như EUR/USD hay GBP/USD, 1 pip là chữ số thứ tư sau dấu thập phân. Với vàng XAU/USD, 1 pip là $0.01 mỗi ounce. Con số này nhỏ, nhưng nó nhân với kích thước lệnh và số lệnh bạn vào mỗi tháng thì không còn nhỏ nữa.

Ví dụ tính chi phí spread với tài khoản $50-100

Số liệu trên giấy nhìn nhỏ, nhưng khi quy ra tiền thật thì khác. Hãy tính cụ thể để bạn thấy spread tốn bao nhiêu với tài khoản người mới.

Với EUR/USD, 1 pip tương đương $10 trên 1 lot chuẩn (100,000 đơn vị). Người mới giao dịch khối lượng nhỏ hơn nhiều:

• 0.1 lot (mini): 1 pip = $1 = khoảng 25,000 VND
• 0.01 lot (micro): 1 pip = $0.10 = khoảng 2,500 VND

Với tài khoản $50, khuyến nghị thực tế là dùng 0.01 lot để mỗi pip chỉ ảnh hưởng vài nghìn đồng. Spread 1 pip trên 0.01 lot tốn bạn $0.10, khoảng 2,500 VND mỗi lệnh. Nghe nhỏ, nhưng nhìn theo tổng tháng:

Giả sử bạn vào 15 lệnh mỗi tuần với spread trung bình 1 pip và 0.01 lot:

• Chi phí spread mỗi tuần: 15 x $0.10 = $1.50
• Một tháng (4 tuần): $6, khoảng 150,000 VND
• Một năm giao dịch: $72, khoảng 1,800,000 VND

Đây là với khối lượng rất nhỏ. Khi bạn tăng lên 0.1 lot, con số nhân 10 lần: $720 mỗi năm chỉ tiền spread, tương đương 18,000,000 VND.

Bây giờ so sánh hai sàn, cùng điều kiện: 15 lệnh/tuần, 0.1 lot, một năm giao dịch:

• Sàn có spread EUR/USD trung bình 0.5 pip: 15 x 52 x 0.5 x $1 = $390/năm
• Sàn có spread EUR/USD trung bình 1.5 pip: 15 x 52 x 1.5 x $1 = $1,170/năm

Chênh lệch $780 mỗi năm chỉ vì chọn sàn khác nhau, dù cách giao dịch giống hệt nhau. Đây là lý do tại sao so sánh spread trước khi nạp tiền không phải việc nhỏ.

Spread cố định và spread biến động

Có hai dạng spread bạn sẽ gặp khi tìm hiểu sàn.

Spread cố định (fixed spread) không thay đổi bất kể thị trường biến động ra sao. Lợi thế là bạn biết chính xác chi phí mỗi lệnh trước khi vào. Nhược điểm là mức cố định thường cao hơn spread biến động trong điều kiện thị trường bình thường, vì sàn phải dự phòng cho lúc thanh khoản kém.

Spread biến động (variable spread hay floating spread) thay đổi theo cung cầu thị trường. Lúc thanh khoản cao, spread rất thấp. Lúc thanh khoản kém hoặc có tin tức lớn, spread nở rộng nhanh. Phần lớn tài khoản tại các sàn lớn ngày nay dùng spread biến động.

Tài khoản Standard của Exness dùng spread biến động từ khoảng 0.3 pip trên EUR/USD trong điều kiện thị trường bình thường. Đây là mức cạnh tranh so với phần lớn sàn trên thị trường hiện nay.

Ngoài Standard, nhiều sàn còn có loại tài khoản gọi là Raw Spread hoặc ECN, nơi spread gần bằng 0 (Exness Raw Spread từ 0.0 pip) nhưng sàn thu thêm commission cố định, thường khoảng $3.5 mỗi lot mỗi chiều, tức $7 cho một vòng lệnh hoàn tất. Với khối lượng 0.01 lot, commission này chỉ tốn $0.035 mỗi lệnh. Với 1 lot trở lên hoặc khi bạn scalp nhiều lệnh, Raw Spread thường rẻ hơn tổng. Với người mới giao dịch 0.01 lot thì tài khoản Standard đơn giản hơn và không cần tính commission riêng.

Spread trên vàng XAU/USD và các sản phẩm khác

Vàng là sản phẩm được nhiều trader Việt ưa thích vì quen thuộc và có tính thanh khoản tốt. Nhưng spread trên vàng khác cách tính so với cặp tiền.

Với XAU/USD, 1 pip là $0.01 mỗi ounce. Giá vàng thường trên $2,000 mỗi ounce nên spread tính theo pip sẽ trông lớn, nhưng quy ra tiền thật thì cần xét trong bối cảnh kích thước lệnh. Spread XAU/USD trên tài khoản Standard điển hình dao động từ $0.25 đến $0.45 mỗi ounce, tương đương 25-45 pip theo cách đo thông thường. Với 0.01 lot vàng (tức 1 ounce), spread $0.30 tốn bạn đúng $0.30, khoảng 7,500 VND mỗi lệnh. Vàng có spread cao hơn EUR/USD nhưng biến động giá cũng lớn hơn nhiều, nên người giao dịch vàng thường nhắm mục tiêu lợi nhuận rộng hơn.

Spread vàng nở rộng hơn trong các phiên thanh khoản thấp như rạng sáng đầu tuần (thị trường vừa mở sau cuối tuần) và cuối phiên New York khuya. Nếu bạn giao dịch vàng, tránh vào lệnh trong những khung giờ đó trừ khi có lý do cụ thể.

Cặp tiền exotic như các đồng tiền thị trường nhỏ có spread rất cao, đôi khi 20-100 pip, và biến động thất thường. Người mới nên tập trung vào các cặp tiền chính như EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY và vàng XAU/USD nơi spread thấp nhất và thanh khoản tốt nhất.

Khi nào spread tăng cao và cần chú ý

Spread không phải con số cố định. Nó thay đổi theo giờ và theo tin tức, và nếu bạn vào lệnh đúng lúc spread nở rộng thì chi phí cao hơn bình thường rất nhiều.

Lúc spread thấp nhất: khi phiên London và phiên New York chồng lên nhau, tức khoảng từ 21:30 đến 00:00 giờ Việt Nam. Đây là thời điểm hai trung tâm tài chính lớn nhất thế giới cùng hoạt động, thanh khoản cực cao. Spread EUR/USD có thể xuống 0.1-0.3 pip ở các sàn tốt trong khung giờ này.

Lúc spread tăng: rạng sáng sớm giờ Việt Nam khi thị trường vừa mở sau cuối tuần (khoảng 6:00-8:00 sáng thứ Hai), và đặc biệt trong vài giây trước và sau khi có tin tức kinh tế lớn. Các sự kiện thường khiến spread tăng mạnh gồm: quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), báo cáo việc làm Non-Farm Payrolls (NFP), và dữ liệu lạm phát CPI của Mỹ. Spread EUR/USD có thể từ 0.3 pip tăng lên 5-15 pip trong vài giây rồi dần trở về bình thường.

Lời khuyên thực tế: nếu bạn chưa quen xử lý tin tức, hãy đóng lệnh mở trước giờ tin và chờ thị trường ổn định. Nhiều nền tảng có lịch tin tức tích hợp, hoặc bạn có thể tìm “forex economic calendar” miễn phí để biết giờ nào trong tuần có sự kiện lớn theo giờ Việt Nam.

Spread và chiến lược giao dịch

Spread quan trọng với bạn đến mức nào phụ thuộc trực tiếp vào cách bạn giao dịch.

Scalping, tức vào thoát nhiều lệnh trong ngày với mục tiêu vài pip mỗi lệnh, là chiến lược nhạy cảm với spread nhất. Nếu mục tiêu lợi nhuận là 5 pip mà spread đã chiếm 1.5 pip, bạn chỉ thực sự lời 3.5 pip, tức 30% lợi nhuận mục tiêu bị phí nuốt. Người scalp cần spread dưới 0.5 pip và thường dùng tài khoản Raw Spread.

Swing trading, tức giữ lệnh vài ngày đến vài tuần với mục tiêu 50-200 pip, ít bị ảnh hưởng hơn. Spread 1-2 pip trên tổng mục tiêu 100 pip chỉ chiếm 1-2% chi phí, chấp nhận được. Tài khoản Standard hoàn toàn phù hợp.

Position trading, tức giữ lệnh vài tuần đến vài tháng, thì swap (phí qua đêm) mới là chi phí cần lo nhiều hơn spread.

Với người mới bắt đầu ở Việt Nam với tài khoản $50-100, khuyến nghị thực tế là học swing trading hoặc giao dịch theo ngày với vài lệnh chọn lọc thay vì scalp nhiều lệnh nhỏ. Lý do: spread ít ảnh hưởng hơn, và bạn có thời gian quan sát, học từng lệnh thay vì bị cuốn vào tốc độ.

Chọn sàn spread thấp ở Việt Nam

Sau khi hiểu spread là gì và cách nó ảnh hưởng đến tài khoản, câu hỏi thực tế là sàn nào có spread tốt và phù hợp với người giao dịch ở Việt Nam.

Ba tiêu chí cần kiểm tra: spread trên sản phẩm bạn định giao dịch, khả năng nạp rút bằng ngân hàng nội địa, và ngưỡng vào tài khoản.

Exness là lựa chọn được nhiều trader Việt dùng vì kết hợp được cả ba. Tài khoản Standard có spread EUR/USD từ khoảng 0.3 pip trong điều kiện bình thường. Về nạp rút, Exness hỗ trợ chuyển khoản nội địa qua Vietcombank, Techcombank, BIDV, ACB và VPBank với tiền về gần như tức thì, cùng VietQR, MoMo, ZaloPay và ViettelPay. Rút tự động xử lý trong vài phút kể cả cuối tuần, không mất phí khi dùng ngân hàng nội địa. Nạp tối thiểu chỉ $1, tức khoảng 25,000 VND theo tỷ giá hiện tại.

Điều này nghĩa là bạn không cần gom $200 hay $500 mới bắt đầu. $50-100 đủ để học thật với lệnh 0.01 lot, và mỗi pip chỉ trị giá 2,500 VND nên rủi ro mỗi lệnh kiểm soát được.

Một điều cần biết về pháp lý: Việt Nam không cấp phép cho forex bán lẻ trong nước. Các sàn uy tín hoạt động với người Việt đều là sàn nước ngoài, giữ giấy phép của CySEC, FCA, ASIC hay FSCA. Tài khoản của bạn nằm dưới pháp nhân nước ngoài và không có cơ quan Việt Nam bảo vệ nếu xảy ra tranh chấp. Đây là thực tế bạn cần nắm trước khi nạp tiền, không phải lý do để không giao dịch mà là lý do để chọn sàn có giấy phép thật từ cơ quan uy tín.

Trước khi nạp tiền thật, mở tài khoản demo và kiểm tra spread thật trên MT4 hay MT5. Số spread hiển thị trong Market Watch là spread bạn sẽ trả trên tài khoản thật. Xem thêm danh sách sàn forex uy tín nếu bạn muốn so sánh nhiều lựa chọn cùng lúc trước khi quyết định nạp tiền.